Jaka korona w godle?

Wracam uparcie do tematu naszych symboli narodowych, choć poprawniej i zgodnie z ustawą powinienem używać określenia „państwowych” nie „narodowych”. Taka dziwota – PRL te symbole upaństwowił, RP ich do tej pory narodowi jeszcze nie zwróciła.

O Orle, jako godle, wspominałem już. Dziś o jego koronie. W dziejach naszej państwowości nie było takiej korony, jak ta obecna, ale to temat na odrębne opisanie. Męczy mnie rzecz bardziej przyziemna – jaka ta korona właściwie jest na obecnie używanym godle? Niby wiadomo, ale czy na pewno? Zrobiłem drobne porównanie wersji kolorowej i czarno-białej i wyszło… dziwnie…

Mamy oto skan korony wykonany z Dziennika Ustaw, prezentującego obowiązujący wzór godła

Teraz porównajmy stosowny fragment z odtworzeniem godła prezentowanym w Wikipedii. Wszystko jest tak samo, OK.

Aby jednak nie bylo wątpliwości dodam, ponownie, tym razem mocno wyostrzony, skan z Dziennika Ustaw

Mamy więc jasność co do kształtu korony, zatem jej wersja czarno-biała powinna wyglądać mniej więcej tak jak niżej

Czy aby na pewno? Okazuje się, że niekoniecznie, bowiem porównanie powyżej zaprezentowanych z dwoma wersjami czarno-białymi, jakie występują oficjalnie, to przekonanie podaje w wątpliwość. Mamy oto wersję wystepującą na banknotach RP, różniącą się zdecydowanie w odtworzeniu środkowej części korony, szczególnie góra.

Mamy także wersję drugą, używaną przez administrację państwową, zgodną z ową zaprezentowaną wersją”banknotową”

Jaka więc, ta korona w godle, jest obowiazująca?

Projektując znaki firmowe przygotowuje się zawsze wersję kolorową i czarno-białą (monochromatyczną). Nasza ustawa o godle wersji czarno-białej w ogóle nie zawiera. Dla poważnych firm, dbałych o wizerunek, opracowuje się co najmniej Księgę Znaku, a na ogół rozbudowane Corporate Identity, dla prawidłowego korzystania z logo.Uczula się klienta na bezwzględne kontrolowanie prawidłowości stosowania wersji logo, dla zachowania jednolitości wizerunku firmy. Ostrzega się przed rozchwianiem tegoż wizerunku, przez niedopilnowanie właściwej kolorystyki, przypadkowo wprowadzane modyfikacje w znaku – na przykład przez odtworzenia logo ze skanu. A tu taki pasztet…

Dygresja:

Nasi bracia Czesi dbają o własne symbole narodowe i na oficjalnej stronie głowy Państwa Republiki Czeskiej przedstawiono herb wielki i herb maly państwa, barwy, flagę a także proporzec prezydenta http://www.hrad.cz/cz/stat_symboly/index.shtml Dostęp do owych zasobów jest dziecinnie prosty, ze strony głównej. Gwoli zaspokojenia ciekawości zajrzałem na stronę Prezydenta RP, nie moglem jakoś zlokalizować, dopiero po wpisaniu hasła „godło”, do wyszukiwarki wewnętrznej, dane mi było obejrzeć elementy naszej symboliki http://www.prezydent.pl/x.node?id=82. Dla wtajemniczonych? Na marginesie – okazało się że flaga z godłem używana jest przez Polonię amerykańską. Obejrzałem inne strony – strona www Sejmu RP, brak nawet małego godła. Na stronie internetowej Senatu mamy li tylko godło Senatu, nie ma godła państwowe. Nie znalazłem także przedstawień symboliki narodowej na witrynie Kancelarii Premiera Rady Ministrów ani MSZ. Smutne.

PS Więcej o herbie RP na stronie projektu Orli Dom.

Nowe logo FIAT

W kilku miejscach trafiłem ostatnio na informację o nowym logo Fiata, zaprezentowanym przez turyńską firmę.

Logo nawiązuje do tradycyjnych emblematów tej firmy swoim kolistym obrysem i czerwienią tarczy wewnętrznej. Zgrabnie uproszczone i oddające ducha współczesnej stylistyki nadwozi samochodowych Fiata. Oczywiście jednym się podoba, innym nie, dyskusje na forach są dość emocjonalne, ale mało konkretne. Padają zarzuty o zbytnim uprzestrzennieniu, zbyt częstych zmianach logo rozmywających wizerunek, a nawet twierdzenia, że stare logo, z lat 1968-1999, było najlepsze i najbardziej charakterystyczne.

„…mnie również liternictwo b. nie odpowiada, takie na siłę niby ciężko nowoczesne miało być po zmianie, a dla mnie kompletnie nie pasuje do marki już lepsze było to przed tymi zmianami kiedy za pamiętnych czasów logotyp Fiata był na prostym granatowym tle o prostej czcionce z kursywą, dobrym rozświetleniu liter.”

„..ta daleko odbiegająca jest właśnie całą tradycją w tym kraju. Nie będę udawał, że znam historię marki 100 lat do tyłu ani tym bardziej korzeni – znam o tyle ile towarzyszyła memu życiu w tym kraju. Jeśli te logo miało być w tym kraju najlepsze to twierdzę, że właśnie do tej tradycji którą znamy, powinna się odwoływać.”

Ale, czy ten emblemat, z roku 1968, rzeczywiście jest taką tradycją w Polsce? Fakt, posiadały go wszystkie prawie maluchy produkowane po roku 68, ale tradycja Fiata w Polsce to przecież także wcześniejsze modele 125p. Odsłużyło mi się tych fiatów 125p sztuk cztery, żaden nie miał emblematu o którym mowa, nie miał także multipla kolegi, model 124 mego brata, ani słynny fiat abarth, jakim jeździł mój były dyrektor.

„A tak wracając do tych efektów majstrowania przy logo przez fiata to co właściwie z niego zostało? Merc ma swoją gwiazdkę, audi kółka, VW właśnie VW, opel zygzaka, renault romb, peugeot lwa, … alfa romeo, mazda, honda, tak można długo i bardzo łatwo można to sobie przywołać w pamięci… Z fiata zostało tylko słowo „fiat” tą toporną czcionką – trochę mało”

Otóż to. Co zostało z Fiata? dobre pytanie, ano został właśnie ten logotyp, od początku konsekwentnie używany, z wyjątkiem okresu 1968-99. Zastanawiające jednak jest samo stwierdzenie „nowe logo Fiata”, używane przy okazji omawiania tego nowego emblematu. Czy naprawdę jest to nowe logo czy jednak tylko nowy emblemat? Poniżej właściwe logo firmy Fiat

Loga nie zmieniono, kolejnej zmianie uległ emblemat umieszczany na masce samochodu, a zawierający logo. Wygląda bardzo nowocześnie wpisując się w nowy wlot powietrza. Prawda, że pięknie się prezentuje?

Zresztą, co warto zauważyć, samo logo tych zmian miało nie aż tak dużo i to raczej kosmetycznych, za to emblematy zmieniały się i owszem, a nawet powracały, jak w wypadku emblematu z roku 1938. Jedynym wyjątkiem od tej „reguły” było właśnie logo i emblemat z czterema niebieskimi rombami.

Spójrzmy jak te zmiany przebiegały. Historia emblematu Fiata zaczęła się w roku 1899, taką oto tabliczką (poniżej) umieszczaną na przodzie samochodu. Zawierała pełną nazwę producenta „FABRICA ITALIANA DI AVTOMOBILI TORINO FIAT N….” i miejsce na numer wyprodukowanego egzemplarza.. Nie był to jeszcze, w pełnym tego slowa znaczeniu emblemat, raczej coś w rodzaju tabliczki producenta. Jest to jedyny emblemat prezentujący pełną nazwę firmy. Kolejne będą zawierały wyłącznie skrót FIAT

Następny emblemat, zaprojektowany już profesjonalnie w stylu secesji, pojawił się dwa lata później, w roku 1901. Miał jeszcze, jak i wczcześniejszy, miejsce na wybicie numeru.egzemplarza, tuż nad logotypem Fiat.

W trzy lata później, w 1904 r., pojawia się właściwy protoplasta emblematów fabrycznych, już bez miejsca na numer fabryczny, w pięknej owalnej formie secesyjnej

Wspaniale prezentował się na masce samochodu wraz z ozdobnym zwieńczeniem korka chłodnicy

Przetrwał ten emblemat dobre siedemnaście lat, nim pojawił się następca. Ciekawe – jeżeli przyjrzymy się ozdobie zwieńczającej chłodnicę samochodu z roku 1904 to zauważymy podobieństwo elementu środkowego, między skrzydłami, w formy wieńca laurowego wpisanego w koło, z nowym znakiem zaprezentowanym w 1921 r. Warto też pamiętać, że kolejne następujące zmiany emblematu powiązane były ze zmianami stylistyki nadwozi, produkowanych przez Fiata samochodów.

W roku 1925 nastepuje drobna modyfikacja – znika biała apla pod logotypem, litery zmieniają kolor, a wewnętrzna tarcza ciemnieje.

Kolejna zmiana nadchodzi w roku 1929. Tarcza wewnętrzna przybiera kolor niebieski, litery nie są już tak wysokie a w zamian dochodzą dwie linie ograniczające logotyp z góry i dołu.

W roku 1931 mamy sytuację dość dwoistą. Najpierw pojawia się lifting znaku sprzed dwu lat – tarcza przybiera kolor czerwony. Następne wchodzi do uzytku projekt o zupełnie nowym kształcie – prostokątna forma emblematu. Logotyp wypełnia niemal całą przestrzeń czerwonego, wewnętrznego pola. Ta prostokątna forma będzie teraz modyfikowana aż po rok 68.

Rok 1938 przynosi zmianę wykroju całego emblematu i jednoczesne złamanie go, wzdłuż linii pionowej, dostosowując do załamania na masce samochodu. Obrys zewnętrzny jest delikatniejszy.

rok 1959 zaokrągla tarczę, zewnętrzny otok zostaje bardzo pogrubiony.

Po okresie tarcz wpisanych w prostokąt Fiat wraca do formy z roku 31. Tak pojawia się w roku 1965 nowy-stary emblemat, zmodyfikowano wieniec okalający czerwoną tarczę, litera jest bardziej subtelna i proporcjonalna

Nadchodzi przełomowy rok 1968 i całkowite odejście od dotychczasowych form emblematu Fiat zabrał się za kompleksową strategię przekształcenia firmy w spółkę akcyjną i nowy znak był niezbędny do zidentyfikowania tego przedsięwzięcia. Nadszedł czas czterech niebieskich rombów…

niejako dla dopełnienia tego emblematu, w roku 1991, pojawia się na maskach Fiata słynne 5 kresek, zwane też grillem. Czemu pięć? Przyglądając się obu emblematom łatwo zauważyć iż nowy emblemat jest swoistym skrótem poprzedniego – wycięto po prostu litery nazwy pozostawiając ograniczające je pionowe linie.

Taki stan rzeczy funkcjonował aż do roku 1999, kiedy to firma postanowiła powrócić do korzeni. W efekcie powstaje nowoczesna wersja emblematu powiązanego z tradycją z lat 1921-31 i 65. Tarcza wewnętrzna przybiera kolor niebieski, jak w wersji z roku 1929.

Tak doszliśmy do roku 2006 i aktualnie zaprezentowanej przez Fiata wersji emblematu, będącej z jednej strony wyrazem nowoczesnego podejścia do formy jak i nawiązania do tradycji. Z jednej strony zachowano obrys kołowy, jak w emblematach z lat 1921-31, choć bez wieńca laurowego, z drugiej strony mamy nawiązanie do prostokątnej, czerwonej tarczy z roku 1959.

Gwoli ścisłości – podane daty odnoszą się jedynie do wprowadzenia danego emblematu do użytku. Wprowadzenie nowego emblematu nie oznaczało automatycznej rezygnacji z poprzedniego i tak niektóre emblematy występowały równolegle, na różnych jednak modelach, produkowanych przez Fiata samochodów. Tę dwoistość obserwowaliśmy również na modelach 126 i 125 produkowanych w Polsce. Autorem znaku jest polski projektant Janusz Kaniewski.

Dodatek

Na koniec polski fiat z okresu międzywojnia. Od 1932 montowano u nas model 508, który do seryjnej produkcji wszedł w 1936 roku pod dumną nazwą Polski FIAT 508 III Junak.. Oto ponizej plakat reklamowy owego Fiata, prezentujący również emblemat „Polski Fiat”. Kosztowało to cacko 5400 zł….

Ponownie Fiat zawitał do Polski w roku 1965, kiedy zakupiono licencję na model 125, produkcja ruszyła dwa lata później, w roku 1968. Poniżej polska wersja emblematu Fiata, byla umieszczana na wyprodukowanych u nas egzemplarzach aż po rok 83., kiedy to wygasły prawa do marki.

Nastąpiła zmiana nazwy na FSO 125p, a co za tym idzie zmiana emblematu. Ale to już zupełnie inna historia..

————–

Źródła: http://www.fiat.co.nz / www.goodlogo.com/cases/fiat/ / www.lotnisko.net/fso/polgal.html / http://old.timer.pl/fiaty.html

Visual Communication

Na rynku co i rusz pojawiają się nowe pisma o sztuce, designie itp. Pojawiają się i znikają. To samo zresztą tyczy ambitniejszych pism z kręgu komputerowego, a omawiających sprawy designu. Dlatego każda nowa inicjatywa jest cenna, przy coraz to uboższej ofercie, i chuchać na nią warto, by nie zniknęła z rynku jak poprzednicy. Właśnie ukazał się numer 4 magazynu Visual Communication, na który warto wydać 10 zł . Outdoor, indoor, reklama design, znakowanie i produkcja – wszystko co interesujące w obszarze komunikacji wizualnej. Cytując, za Media News, redaktora prowadzącego VISUAL COMMUNICATION Łukasza Mikołajczaka:

„Będziemy działać na styku reklamy, poligrafii, designu, eksperymentu, biznesu i sztuki wybierając z każdej z nich to, co najlepsze i najbardziej użyteczne. Mamy nadzieję, że poprzez tak duże zróżnicowanie treściowe, niewykraczające jednak poza ramy definicyjne komunikacji wizualnej, uda nam się zadowolić każdego z naszych Czytelników”.

Bardzo ciekawy był poprzedni numer – podjęcie próby oszacowania wartości reklamowej Kubicy, jedynego Polaka w F1, czy niezwykle interesujący artykuł o muzykach skazanych na sukces – „Studio 55 – dmuchając tworzą i zarabiają”. Część zawartości każdego numeru udostępniono do poczytania na stronie firmowej VC http://www.visualcommunication.pl Szkoda tylko, że numer drugi, niestety, nie pozwala obejrzeć swej zawartości, a i najnowszego numeru na razie brak.

Ostatni zaś, 4 numer, o tyle dla mnie ciekawy, że tematem przewodnim jest „sign” (jako określenie całego sektora komunikacji wizualnej), a w tym i logo. Logo i co dalej – z różnych punktów widzenia. Zwracam uwagę na artykuł „Znak to pieniądz. Jak się robi dobre logo” w najnowszym numerze – trochę po kumotersku, bo Autor chwali mego bloga, a i cytuje.

Barwa flagi

Napisał do mnie jeden z redaktorów Wikipedii prosząc o moje zdanie w kwestii toczącej się u nich dyskusji o naszych barwach narodowych. Jak widać nie tylko mnie irytuje owa ustawa i wynikające z niej na każdym kroku problemy. Całość dyskusji można przeczytać na Wikipedii – http://pl.wikipedia.org/wiki/Dyskusja:Flaga_Polski, polecam. Poniżej moje, w tym temacie, przemyślenia.

Czytając tę dyskusję można dojść do wniosku, że ustawodawca sprokurował niezły pasztet. Boć i prawda. Choć założenie, jakie większośc tejże dyskusji uczestników przyjęła, jest z gruntu fałszywe. Otóż z dyskusji wyłania się problem kolorystyki, podanej w ustawie w przestrzeni CIELUV i jej przekładalności, a raczej nie całkiem przekładalności, na przestrzeń RGB. Mamy więc przybliżone parametry i wynikowy efekt, w postaci mniej lub bardziej, różowawej bieli. Żaden z dyskutantów nie zauważa, iż w momencie powstawania zrębu ustawy (1980 r) nikt nie brał internetu pod uwagę. Gorzej, żaden nie zauważa iż flaga jest wytworem świata realnego i w nim funkcjonującym, tak w postaci fizycznej, jako płat tkaniny, jak i drukarskiej. Nie wiem z czego wynika tak dziwne potraktowanie innych przestrzeni, zapewne jak wiele elementów w tej ustawie, po prostu z niedopracowania.

Ustawa traktowana winna być jednoznacznie, z racji owych parametrów CIELUV, taką niestety nie jest i to z paru powodów. Pierwszy – brak możliwości konwersji na inne przestrzenie daje wynik przybliżony, a co za tym idzie niejednoznaczny i rodzący kontrowersje – szczególnie biel. Ustawodawca określił bowiem jedną tylko przestrzeń barwną nie wskazując zamienników lub równoważników dla pozostałych, jakby nie patrzeć najczęściej używanych przestrzeni – CMYK i RGB. Każdy projektant logo wie iż konwersja między przestrzeniami powoduje wielokrotnie konieczność korekt, a co za tym idzie opisywanie parametrów kolorystycznych, zaprojektowanego znaku, dla wielu pól eksploatacji jest wymogiem, pozwalającym wiernie odwzorować pierwotne założenia projektowe. Tak więc ustawa miast jednoznaczności, w tym względzie, wprowadza interpretacyjność wyniku.

O ile jest zgoda co do barwy czerwonej – de facto karmazynowej, z racji historycznych, jak i mniej widocznych różnic odcieni wynikowych. Niestety nie może być zgody co do interpretowania w RGB bieli wyłącznie na poziomie czystego przeliczenia. Jakie to daje przykładowy efekt? ano dziwny – po lewej flaga z „prawidłowym” odwzorowaniem RGB po konwersji z CIELU. Po prawej „logiczne” barwy, ale niepoprawne (oba przykłady zaczerpnąłem z Wikipedii)

Ustawa jasno określa slownie biel jako biel i traktować to należy jako biel 100% nie zawierającą domieszek innych barw. Wynika to także z miana jakie nadano godłu „Orzeł Biały” jak i z genealogicznej prowieniencji barw narodowych. Skłania również ku temu określenie orła jako srebrnego. O ile w różnych herbach i godłach barwy, inne niż biała, posiadają różne odcienie, o tyle srebro/biel jest traktowana jednoznacznie. Paradoksalnie gdyby przyjąć założenia różowej bieli moglibyśmy w efekcie uznać iż wszystkie istniejące flagi są niezgodne z ustawą. Warto jednak pamiętać że cały czas obracamy się w przestrzeni RGB i ułomnej konwersji z CIELUV.

Zresztą za niezgodne z ustawą i tak trzeba je wszystkie uznać, na gruncie raportu NIK z 2005 r.

czytamy tam min.

„Również wyniki specjalistycznych badań laboratoryjnych flagi wskazały, że ich barwy nie odpowiadają parametrom ustawowym. Podkreślić należy przy tym, że w wypadku flagi nie istniala realna możliwość zweryfikowania odcienia barw (współrzędnych trójchromatycznych) przez kupującego, gdyż można tego dokonać jedynie w warunkach laboratoryjnych. Ponadto, od wejścia w życie ustawy o godle, nastapiły znaczące zmiany w technologii produkcji materiałów z których wytwarzane są flagi „

jako uzupełnienie cytat ze str 27

„Ekspertyzą objęto również zakupione w tym celu, w różnych punktach sprzedaży w których zaopatrywały się kontrolowane jednostki, 9 sztuk flag. Żadna z nich nie spełniała wymogów ustawowych dotyczących proporcji i odcienia barwy (współrzędnych trójchromatycznych) „- opracować wymogi kolorymetryczne dotyczące barwy tkanin używanych do wytwarzania flagi, uwzględniające zmiany w technologii produkcji materiałów włókienniczych”

zaś w zleceniach ogólnych na str 13:

„- opracować wymogi kolorymetryczne dotyczące barwy tkanin używanych do wytwarzania flagi, uwzględniające zmiany w technologii prdukcji materiałów włókienniczych”

Prawodawca nie tylko pominął problem z konwersją na inne używane powszechnie przestrzenie ale i nie przygotował odpowiedniego wzorca, standaryzacji. Trudno uznać za taki wzorzec rysunki dwu flag, a tym bardziej rysunek godła zawarty w Ustawie. O ile flagi posiadają przynajmniej opis proporcji, niepełny – brak wskazania proporcji godła na fladze z godłem, w ustawie z roku 80. był to określone – stosunek do długości 2/5, ten fragment jednak pominięty zostal w nowelizacji z lat 90. Flagi posiadają też. określone wartości barw ( CIELUV – współrzędne trójchromatyczne). Trochę to mało, niemniej warto zauważyć iż godlo nawet tego nie posiada.

Aby logo mogło funkcjonować w sposób prawidłowy budowana jest jego dokładna standaryzacja, nie tylko budowy czy kolorystyki dla wielu przestrzeni barwnych, ale również określane są takie parametry jak choćby pola ochronne, wzory na siatce modułowej etc. W tym wypadku takiego precyzyjnego opisu wzorcowego kompletnie brak. Ustawa mówi np. o tarczy godla iż „rozchyla się ku górze”, ale brak jest jednego choćby parametru określającego tę krzywiznę. Brak proporcji tarczy i opisu posadowienia orła na niej, bo trudno za taki nazwać ogólne określenie wypełniania tarczy. Ważne to o tyle, że jeżeli porównamy godło PRL z aktualnym zauważymy zasadniczą różnicę – inna wielkość orła wynikająca z dodanej korony. Zmierzam zaś do tego, iż w wielu miejscach funkcjonuje jeszcze orzeł rodem z PRL ze sztucznie dodaną koroną. Brak dla godła wzorca monochromatycznego i achromatycznego, brak jasnego określenia czy dopuszczalne jest używanie orła bez tarczy, czy też z jej obrysem jak i brak dookreślenia czy achromatyczny orzeł na tarczy ma odwzorowanie tynkturowe barw. Brak odniesień uzycia godla na drukach urzędowych i w internecie.

MAŁY DODATEK

a propos wcześniejszych dywagacji o dwu flagach państwowych. -„Która flaga?” http://www.blog.e-alw.com/2006/09/ktra-flaga.html i „Która flaga – odsłona II” http://www.blog.e-alw.com/2006/10/ktra-flaga-odsona-ii.html Zacytuję Alfreda Znamierowskiego, heraldyka i weksylologa, autora wielu książek i artykułów na tematy heraldyczne i weksylologiczne, w latach 1979-1981 dyrektora artystycznego największej na świecie wytwórni flag Annin & Co w New Jersey, członka Komisji Heraldycznej przy MSWiA.. A rzecz tyczy drugiej flagi państwowej, z godlem:

„Flaga ta jest więc tylko częściowo flagą urzędową, bo nie przysługuje władzom państwowym, które zgodnie z dekretami i ustawami miały i nadal mają prawo używać tylko flagi biało-czerwonej. Zwracam na ten fakt uwagę dlatego, że sytuacja ta jest niezwykła i nie ma odpowiednika na całym świecie. W większości państw jest jedna flaga dla władz państwowych i dla obywateli.”

Zauważa również Znamierowski znamienny brak w ustawie określenia „barwy narodowe” i „flaga narodowa” – polecam przeczytanie całego artykułu „Pierwszy dzień flagi” http://prawica.net/old/modules.php?name=News&file=article&sid=590, naprawdę warto.

PS Więcej o herbie RP na stronie projektu Orli Dom.